Ковид-19 цар тахлын үед эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэгчдийн түгээмэл тохиолдох сэтгэцийн эмгэгийн эрсдэлт хүчин зүйлийг судалсан дүн

Зохиогчид

  • Р.Энхтүвшин АШУҮИС, АУС, Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Тэнхим Зохиогч
  • А.Монголжин АШУҮИС, АУС, Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Тэнхим Зохиогч
  • Э.Мөнх Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төв Зохиогч
  • М.Уранчимэг Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төв Зохиогч
  • М.Елик Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төв Зохиогч
  • Б.Амирлан АШУҮИС, Сургалтын нэгдсэн бодлого зохицуулалтын газар Зохиогч
  • А.Еркебулан АШУҮИС, Нийгмийн эрүүл мэндийн сургууль Зохиогч
  • Д.Мөнх-Учрал АШУҮИС, Нийгмийн эрүүл мэндийн сургууль Зохиогч
  • Э.Майдар Чингэлтэй дүүргийн эрүүл мэндийн төв, Сэтгэц, наркологийн баг Зохиогч
  • А.Амарсайхан Шүүх шинжилгээний ерөнхий газар Зохиогч
  • Т.Энхнаран АШУҮИС, Тархи судлалын хүрээлэн Зохиогч
  • Р.Отгонбаяр АШУҮИС, АУС, Хүүхдийн анагаахын тэнхим Зохиогч
  • Л.Насанцэнэгэл АШУҮИС, АУС, Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Тэнхим Зохиогч
  • З.Хишигсүрэн АШУҮИС, АУС, Сэтгэцийн Эрүүл Мэндийн Тэнхим Зохиогч

Түлхүүр үг:

Сэтгэцийн эрүүл мэнд, Сэтгэл гутрал, Сэтгэл түгшилт, Нойргүйдэл, Эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэгчид, Монгол Улс

Хураангуй

Үндэслэл: Ковид-19 цар тахал нь нийгмийн сэтгэцийн эрүүл мэнд төдийгүй эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэгчдийн дунд сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, нойргүйдэл, гэмтлийн дараах стрессийн эмгэг (PTSD), хавсарсан эмгэг зэрэг өвчлөлийг нэмэгдүүлсэн тухай судлаачид онцолсоор байна. Сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, нойргүйдэл, ГДСЭ (PTSD) зэрэг сэтгэцийн эмгэгийн тархалтыг үнэлж, эрсдэлт хүчин зүйлийг тодорхойлох. Манай улсад энэ чиглэлээр хийгдсэн судалгааны ажил харьцангуй цөөн байгаа нь бидний судалгааны үндэслэл болсон. Зорилго: Сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилт, нойргүйдэл, ГДСЭ (PTSD) зэрэг сэтгэцийн эмгэгийн тархалтыг үнэлж, эрсдэлт хүчин зүйлсийг тодорхойлох. Арга, аргачлал: АШУҮИС-ийн харьяа Монгол-Японы эмнэлэг, Төв эмнэлэг, болон Монгол Анагаах Ухааны Төв Эмнэлэг зэрэг эмнэлгүүдэд судалгааг хийсэн. Судалгаанд эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж байсан нийт 552 оролцогч (399 тохиолдлын бүлэг, 153 хяналтын бүлэг) оролцсон. Сэтгэл гутрал (PHQ-9 ≥10), сэтгэл түгшилт (GAD-7 ≥10), нойргүйдэл (ISI ≥15), ГДСЭ - PTSD (PCL-5 ≥33) - ийг стандарт хэмжүүрээр үнэлэв. Хи-квадрат тест, бинар логистик регрессийн аргаар (бүлэг, нас, хүйсээр засварласан харьцуулсан харьцаа [cOR/aOR], 95% итгэх интервал [CI]) шинжилсэн. Үр дүн: Тохиолдлын бүлэгт сэтгэл гутрал (23.1% vs. 13.7%, p=0.015, cOR=1.884 [1.124-3.156]), сэтгэл түгшилт (16.8% vs. 11.1%, p=0.096), аль нэг сэтгэцийн эмгэг (18.0% vs. 13.7%, p=0.225) өндөр байсан бол нойргүйдэл бага (19.5% vs. 30.1%, p=0.008). PTSD хоёр бүлэгт бага (1.8% vs. 0.7%, p=0.333). Эрсдэлийн хүчин зүйлс: Эмэгтэй хүйс (p<0.001), залуу нас (p=0.004), ажилгүй байдал (p=0.017), өмнөх сэтгэлийн гэмтэл (p<0.001). Ковидын шинж тэмдэг (амьсгалахад бэрхшээлтэй) сэтгэл гутралын эрсдэлийг нэмэгдүүлсэн (p<0.001, cOR=2.828 [1.708-4.682]). Дүгнэлт: Ковид-19ийн эмнэлгийн хэвтэлт нь сэтгэл гутрал, сэтгэл түгшилтийн эрсдэлийг нэмэгдүүлж, хүн ам зүй, эмнэлзүйн шинж тэмдэг зэрэг хүчин зүйлстэй хамааралтай төдийгүй цаашид уг бүлэгт чиглэсэн арга хэмжээ нь чухал болох нь тодорхойлогдлоо.

АШУҮИС-ийн цахим номын санд

Энэ өгүүллийг цахим номын санд үзэх →

Зохиогчдын судлаачийн профайл: Р.Энхтүвшин, Э.Мөнх, Б.Амирлан, Д.Мөнх-Учрал, Т.Энхнаран, З.Хишигсүрэн

Татсан тоо

Нийтлэгдсэн

2025-12-05

Дугаар

Салбар хэсэг

Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл